Ferhan hocaya “Ayurveda nedir?”diye sorduk o da bizlere

“Ayurveda ,kelime anlamı olarak açıklanamaz. Yaşam Bilgisi anlamının çok ötesinde içe işleyen derin bir kavramdır. Kutsallık barındırır. Bunun içindir ki ayurveda sizi seçer. Kariyer kaygıları ile yaklaşmayın ayurvedaya, cılız sonuç alınıyor. Hiç olmadık bir yerde, hiç olmadık biri ayurveda hakkında bir şey söyler derinden sarsılırsınız.

Sizler için, ilginizi çekecek, sizleri derinden sarsacak bir şeyler söylemeyi çok isterim.

Okumak isterseniz  Yaradılışın farklı bakış açısı ile başlayalım.” dedi. Başladı anlatmaya taa en başından ✨

SANKHYA FELSEFESİ

Hakikatin bilgisini, yaradılışın basamaklarını incelemeden kavramak mümkün değildir.

Ezelde başladı..

Hiçliğin ortasında,

gücü kendinden,

sınırsız, sonsuz,

bölünmeyen,

eşi benzeri olmayan.

Yaradan, yaratımı tamamlayıp içe çekildi.

O, karanlığın kendisiydi,

bilinmez, anlaşılmaz, gizli ve derin…

Uykudaydı.

Boşlukta yaradılıp, Akaşa’nın içine hapsedilmiş derin uykuda olan karanlık sel gibi dışarı aktı.

Boşlukta olağanüstü bir şey meydana geldi.

Saf ruh uyandı…

Rig Veda böyle anlatıyor yaradılışı. Rişi Kapila, akaşanın içine hapsedilmiş derin uykudaki karanlığa PURUŞA diyor. Boşluktan sel gibi dışarı akan saf ruha PRAKRİTİ diyor. Ve varoluşun basamaklarını sıralıyor. Sankhya Felsefesi bu sayısal sıralamayı anlatır.

Bir dip not:

Yaradan puruşada iken ismi BRAHMA’dır. Mekanı Akaşa’dır. Sel gibi dışarı akan saf ruh uyanıp maya’yı yaratmıştır. Bu bilinç hali prakriti’dir. Saf Ruh BRAHMAN olarak bilinir. Mekanı Anahata’dır. 3 dosha, 17 srota, 108 marma olarak tekamül etmek için Rahme indiğinde adı ATMAN’dır. Yeri svadhisthana’dır.

“Gunaların Oyunu” 

Ayurveda 3 ana gunayı ilahi kimliklerle tanımlar.

Sattva Guna: Akaşanın saf ve koyu boşluğunda vayunun dip dalgasının şuursal niteliğidir. Brahma’nın Brahman olduğu zihin ötesi mekandır.

Rajas Guna: Agninin (algılanmış, sindirilmiş ateş) su ve ateş ile dansıdır. Kah ısı olur, kah ışık olur, kah kor ateş olur. Sonuçta  tüm evreni halden hale dönüştüren Şiva’dır. Yüksek ateş olup suyu buharlaştırır, kurutur, kavurur, yok eder. Deli sular, seller olup ateşi söndürür evreni  örter. Bir tek kendi değişmez, o değiştirendir.

Tamas Guna: Toprağın bereketidir. Su varsa besleyip büyüten şefkatidir, koruyuculuğu, ürünlerinin güzelliğidir. Vişnu’dur. Su yoksa, kurur sertleşir, gittikçe büyüyen durdukça bağımlılık, atalet, cahillik, tembellik geliştiren bir yapıya dönüşür, su fazlalaşırsa çamurlaşır, verimli ama kaygan olur.  

Karma ortam  hazırlar, gunalar oyun kurar.

Ve…

Yaşam  bireysellik kazanır.

Brahman, Atman olur.

Organik ve inorganik oluşumlar sahne arkasında oyuna çıkmayı bekler.

Ve… Perde

Bireysel yaşam başlar.

Bedensel, yapısal, bilinen, görünen organik  yapılarda zihin durmaksızın akarak kilidi açar ve açık tutar.

Alt bilinç olarak, kalp çalışır, ciğerler soluk alıp verir, bağırsak hareketleri devam eder v.s

Üst bilinç olarak da düşünebildiğini düşünen şuur uyanır.

Melekeler (jnanadriya- bilme halleri) kavramları idrak eder.

Yani; Kulak duyar, cilt dokunuşu bilir, göz görür, dil tadı alır, burun koklar.

Şrotalar (Bedenin fiziksel kanalları) Nadiler (Bedenin Enerji kanalları) Marmalar (Bedenin panca koshayı bir arada tutan hassas, özelleşmiş noktaları) ve çakralar (tüm şebekenin trafoları ve ana şalterleri) olarak inanılmaz olan bu şebeke 5 bilme halini eyleme dönüştürür. 

Bu 5 eyleme karmendriya denir. Karma yasalarının güdümünde melekelerin yetenekler olarak tezahür ettirilmesidir.

Yani; Konuşabilmek, kavrayabilmek, ilerleyebilmek, üreyebilmek, yok edebilmek. Her biri bedensel yeteneklerdir ve her birinin eylemlerini yapma başarıları karma prensipleri tarafından sınırlandırılmıştır.

Sezgisel , enerjisel inorganik yapılarda ise enerjinin ana maddesi, özü (tan matras) zaman ve

yönler tarafından yaşamda kontrol edilerek kadersel olarak yönlendirilir.

Yani; ses, temas, form, tat, koku, kadersel olarak organizmayı, yaşamda oyun alanında tutar.

Her ne olacaksa, olması gerektiği zamanda, olması gerektiği gibi…

Kaos oluşmuştur!

Düzensizliğin düzeni Dosha’lar sahne alır.

Doshaların hammaddesi maha bhutastır, yani 5 büyük element.

Boşluk- Akaşa

Ayurvedanın tanımlayamadığı algı ötesi bir oluşumdur. Gösterilemez ama varlığı bilinir. Bir formu olan ya da olmayan her şey akaşanın içinde mevcuttur. Tanımlanamaz birlik bilincindeki Atman’ın, varoluşun her seviyesinde tezahürüne zemin oluşturur.

Hava- Vayu

Boşlukta özelleşmiş ritimsel esintilerdir. Derin zekaya sahiptir vayu, saftır, kaynaktan çıkan soğuk su gibi temizdir, hafiftir, hızlıdır. Evrenin sanatsal yorumları ile sertleşir, pütürlü yapılar oluşturur. Bazen sert, katı oluşumları hızlıca hafifleterek saflaştırır.

Yaşam Gücü-Prana’nın özelleşip hareket ettiren unsurudur. Nefestir, nefesin kozmik ritmidir.

İlham alır-Prana, ifade ederek boşaltır- Udana, özümser-Samana, elimine ederek boşaltır-Apana, Atman’a bağlı olarak yaşam gücünü organizmayı canlı tutmak için hareket ettirir (kan dolaşımı gibi)-Vyana

Ateş-Tejas

İster Tejas-ışık deyin ister Agni-ateş, halden hale geçiren, dönüştürüp değiştiren, yakıp yıkıp yok eden, hiç yoktan var eden yani hiç yok noktasında ışık olup aydınlatan keskin zekadır.

Su-Apas

Karmaları zapt eden, baraj altında depolayan bir şuur alanıdır. Barajın kapağı açıldığında karmayı temizleyen coşkun, önlenemez, zapt edilemez, arınma gücüdür.

Bulunduğu ortamın şeklini alarak hakettiği kader ve kısmet miktarınca öngörülemeyeni derin düzeyde saklar. Vakit tamam olup, yön çizildiğinde karma tohumları sulanarak çatlatılır, apas bilinci arınmayı başlatır, arınan şifa bulur, form alan sınavı egosal düzeyde yeniden yaşama geçirir.

Toprak- Prithvi

Çatlayan karma tohumunun form almasını sağlayan, besleyip büyütüp merhamet ve sevgisi ile sarıp sarmalayan yaşamsal hammaddedir. Seramik hamurudur. Çok sert bir kütle olabildiği gibi (ateş tarafından pişirildiyse) çok cıvık kaygan bir zemin de olabilir.

Prithvinin tavı kaderseldir. Ataletin, karanlığın içinde gömülüdür.

Sonra,

Akaşa, vayu, tejas, apas, pruthivi, birbirinden etkilene etkilene varoluşta yol almaya başlarlar. 

Eylem varsa karma vardır. İlahi düzen kurulmuştur. Akaşa & vayu birlikteliğine VATA denir.

Boşluktaki ritimler yaşam gücünü tezahür ettirir. Çok sanatsal, çok hızlı, çok çeşitli. Tabi ki karma prensiplerinden bağımsız değildir ve doğal güdülerin ritmik döngülerine müdahale etmek biçimsiz sonuçlar doğurur. Rahatlığın bozulmasına (vyakty) ortam hazırlar. Hastalanırız. Yeni ritimler elde ederek orijinal element kombinasyonumuzdan uzaklaşırız. Potansiyel hastalıkların %80 i bu sapmalardan tetiklenir.

Tejas & Apas birlikteliği tam olarak ateş ve suyun dansıdır. İkisi de kutsal, ikisi de arındırıcı, saflaştırıcı, ikisi de sindirim sonrası algıyı hücre çekirdeğine kadar yerleştiren derin unsurlardır. Herşeyi özümseyen sindirim sıvıları ateşi barındırır. Kombinasyonları tamamen karmiktir, oranlarına müdahale yeni karmalar yaratır. Bu durumda, fabrika ayarları bozulursa pancakarma gerekir. Bozulmaz ise karma tohumları kişisel dharma doğrultusunda apas tarafından sulanarak filizlenir. Kaderimizi yaşarız.

Apas & Pruthivi birlikteliği toprağın tavıdır. Bedenin, zihnin, dharmanın, karmanın demidir, görünen ve bilinendir. Yapılandıran derin merhamettir. Aşk ile besleyip büyütür, merhametli sevgisi ile neyi görünür yapacağına neyi karanlıklarında saklayacağına karar veren derin bilinç ortamıdır. Bu 5 elementin doğuştan getirdiğimiz uyumu bizim naturamızdır, Prakritimizdir. Fazla müdahaleyi kaldıramayacak hassas bir dengeye sahiptir, oranlar hızla bozulabilir. Bu bozulma haline Vikriti denir. Prakriti ayurvedik fizyolojimizdir.

Elementler 3 doshayı bu 3 dosha da prakritiyi gösterir.

3 Dosha: vata, pitta, kapha

Prakriti:

vata-pitta, vata- kapha

pitta-vata, pitta-kapha

kapha vata, kapha pitta

ve baskın özelliklerin dışında dengeli ve eşit dağılım olarak samdosha.

Öncelikli kullanılan dosha, buna yakın elementler, dokusal bozulmalar, sıkışan enerjiler, yerinden taşmış elementler nabızdan, beden atıklarından (mala), fiziksel, zihinsel özellikleri inceleyerek ayurvedik bakış açısı ile bulunabilir.

Ayurvedik anatomi deyince aklınıza Panca kosha gelsin (5 beden). Görünenin derin yüzüdür panca kosha.

5 dip bilinç halinin farkındalık alanımızdaki ifadesi şöyledir;

1- Anna Maya Kosha

2- Prana Maya Kosha

3- Mano Maya Kosha

4- Vjnana Maya Kosha

5- Ananda Maya Kosha

‘’Ben’’ dediğimizde ilk algımız bedenimizdir. Besinlerden meydana gelen, 5 duyumuz ile de algıladığımız, doğduğumuzda burada bulup ölüp giderken burada bıraktığımız yaşayan her şeyimiz ANNA MAYA KOSHAdır. Bedendir, dokulardır. 7 tanedir.

1-RASA: Besleyen sıvıdır. Plazmadır. Yutkunduğumuzda sisteme takılan herşey ama herşey 5 saat içinde plazmaya geçecektir, 5 gün içinde plazmanın derin algısı tarafından

tanınacak ve olgunlaşmış en naif hali ile bir sonraki dokuya süzülecek onun tarafından da en rafine en yüksek algıya dönüştürülerek bir sonraki dokuya aktarılacaktır. Böyle böyle 7 doku bir öğünde aldığımız yiyeceği 35 gün sonra tamamen algıya dönüştürecek ve bağışıklığı oluşturan zincire bir halka olacaktır. Ne olmak istiyorsak ne yediğimiz neyi yuttuğumuz belirleyici seçimimiz olduğunun sorumluluğunu taşımalıyız.

2- RAKTA: Kan dokusudur. Ruh bedenin neresinde diye düşünüyorsanız ayurveda raktanın derin bilincinde tekamül ettiğini söyler. Kişiliği, karakteri, fıtratı taşır.

3- MAMSA: Kas dokusudur. Sinir kas kavşaklarında bulunan, ölümcül(büyük değiştirici) anlamına gelen marma noktaları tüm panca koshayı bir arada tutan iletişim şebekesidir. Kas dokusunun aktardığı en derin bilinç marma noktaları ile örülmüş karmik alandır.

4- MEDA: Yağ dokusudur. Şizofrenik bağımlılıklardan, merhamet, sevgi dayanıklılık, sabır, sebat duygularını da içine alan çok geniş bir yelpazenin gömülü olduğu algı alanıdır.

5-ASTHİ: Kemik dokusudur. İnsanlığın, ataların, soyun hatta evrenin genetik bilgisi kemik dokusunun derin düzeyinde karmaları saklar (Belki de Ölüleri yakmak, kemik dokusundan karmaları tamamen arındırmak ile ilgilidir)

6-MAJJA: Kemik iliği dokusu, sinir sistemi. Çakra sistemi sinir dokusuna gömülüdür. Kundalini bilincidir. Jyotish (içsel ışık) gezegen, evren bilgisini etki tepki tezahürlerini majja dhatu ile algılar.

7-SUKHA(Erkek üreme Dokusu) / ARTHAVA (Dişi üreme dokusu)

Tüm dokuların en kaliteli ürünlerinin süzülerek biriktiği bağışıklık alanıdır. Ancak karmaların da, uyanma ve filizlenme potansiyelini barındıran en yüce bilinç katıdır. Türlerin, ırkların soyların kutsal genetik bilgisini korur ve aktarır.

PRANAMAYA KOSHA

Biyoplazmik beden yapısıdır, canlı ve diri tutan beden kılıfıdır. Solunum, dolaşım, sinir sistemi, endokrin ve üreme sistemlerini etkin iradenin dışında özelleşmiş ritimlerde çalıştıran canlılık halidir. Bunu pranayı alarak değişik vayular ile (kendi ritmine ve yönüne sahip rüzgarlar) bedende dolaştırır.

İyon ve elektron kutuplaşmasından ötürü sürekli hareket halindedir. Bedeni sarıp sarmalayan milyonlarca kısa, uzun, dar, geniş enerji ağı içinde yönlere göre değişen ısı, ışık, renk cümbüşüne sahiptir.

Bioenerji, şifa gibi dışsal etkiler bu alanda faaliyet göstererek, sıkışan, yoğunlaşan ya da azalan yaşam gücüne müdahale ederler.

Sempati, empati, antipati, aşk, nefret bu bedenin tezahürleridir.

Sürekli hareket halindedir ve duygu durumlarına göre hızı değişir. Pranayama yaptığımız zaman bu hareket kontrol edilerek , fiziksel, zihinsel, ruhsal enerji dengelenebilir.

MANOMAYA KOSHA

Akıldır. Düşünce ile beslenir. Yani olumlu bir düşünce zincirinde ışıldayıp parıldarız. Olumsuz düşünce akışında sönükleşir solarız.

Auranın ışığı manomayadır. Ruh halleri de zihni dolayısı ile mantığı ve aklı etkiler.

Manomaya Kosha zihinsel alanda çok büyük bir hıza sahiptir. Zamanda ileri ve geri gidebilir.
Cennet, cehennem algısı da zihinseldir. Nefesin olmadığı ölüm halinin dağılma aşamasında vicdani duyguların çözüldüğü anlarda, olumlu ya da olumsuz düşünce vicdani yükleri ile birlikte cennet ya da cehennem boyutu yaratarak hala devam eden ahamkaraya (ego) arınma fırsatı sunar. Bu aşamada iyi diye algıladıklarımız da kötü, günah diye algılarımız da gittikçe önemini yitirmeye başlar, yük yüktür, sevap yada günah.

Manomaya (aklın ilizyonu) ikisinden de özgürleştirir.

VİJNANA MAYA KOŞA

Zekâdır.
Ömür boyu süren entelektüel şuurlanma seviyesidir. İrade barındırır. Muhakeme etme gücü, mantık yürütme, değerlendirme gibi şuursal derinlikler yaratır.
Kişiye özel bilinç alanı olduğu için karmayı, varlığımızın genetik kodlarını, akaşik kayıtlarımızı (tarpaka kapha), hafızamızı kapsar.
Güçlü bir vijnana güçlü önseziler demektir. Bilinmeyene olan ilgimizi, merakımızı şuur alanında içsel olarak bilinen olma algısı yaratandır.
Ölüm gerçekleştiğinde de bu alanı kaybetmeyiz. Tekrar beden alınma gereği oluştuğunda kundalini tam bu alana yaşam gücünü taşır ve karma vijnanamayakoşayı büker, yeni yaşam başlar. Eğer o bükülme olmazsa akaşik kayıtlar dokulara gömülmez ve geçmiş yaşamlar hatırlanır.
Karmadan kurtulmak ya da hafifletmenin tek yolu meditasyondur çünkü tam olarak vijnana alanında gerçekleşir. Meditasyon yaparken vijnanamayakoşada form oluşturmak derin karma tohumlarına ulaşamaz, olan şey yeni maya yaratmaktır oysa bir mantra kullanarak bu karma tohumları yakılabilir. Acna Çakra enerjisi diyebiliriz.. Düşünce ile beslenir. Yani olumlu bir düşünce zincirinde ışıldayıp parıldarız. Olumsuz düşünce akışında sönükleşir solarız.

Ferhan Yüksel 

Ocak -Mart 2021

Fotograf: Faik Akmd

Hepimiz için az ya da çok bir gerçeklik payı var bu sözün, kesin var. Benim içinse çok daha fazlasını ifade ediyor; otuzlarımın son çeyreğinden itibaren hayatımı bu sözü anlamaya adadım desem yeridir.

Neredeyse son on yıldır sevgiyi anlamaya, yaratmaya ve çoğaltmaya kendini adamış bir keşiş gibi yaşarken “Sevgi İyileştirir”; “İlişkilerde yaralanıyor ve ilişkilerde iyileşiyoruz”; “Yaşamda ne yaparsak yapalım tek bir gayemiz var sevmek ve sevilmek” gibi iddialı laflar ederken sırtımı, ruhuna ne kadar dua etsem az, Alman şair Rilke’ ye dayadım elbette.

Genç Bir Şaire Mektuplar kitabında şöyle diyor:

“Sevmek de iyidir; çünkü zordur sevmek. İnsanın insanı sevmesi: Bize verilmiş ödevlerin hepsinden zoru budur belki, nihai ödev, en son sınama ve kanıt, diğer bütün uğraşların ona ulaşmak için hazırlık sayıldığı bir uğraş. İşte bu yüzden genç insanlar, her konuda acemi olanlar, sevmeyi beceremezler: öğrenmek zorunda oldukları bir şeydir sevmek.”

Neden mi sevgiye taktım kafayı? Samimi bir itirafla açıklamaya çalışayım bunu…

Yıllarca “Seviyorum” diyerek çok kalp kırdım, duygusal ve sözel şiddetin/manipülasyonun türlüsünü uyguladım, çünkü ‘sevilmezsem ölürüm’ sanıyordum.

Yalnız yaşamak, bu dünyada seven birinin kollarında olmamak çok tehlikeli bir şeydi. Sevgi bağımlısıydım, tıpkı bir alkolik yada bir kumarbaz gibi; sevgiyi kazanmak için varımı yoğumu kaybetmeye hazırdım.

Ve tabii ki, bana sağlıklı bir ilgi ve alaka gösteremeyecek, nam-ı diğer kaçıngangillere; sevgiden kaçınarak güven arayan kişilere çekiliyordum. Bu ilişkilerde çok canım yandı; çok da can yaktım.

Bebekken alamadığım sevgi dolu ilgi ve bakımın yarattığı boşlukla yanarak ve yakarak otuz küsur yıl yaşadım. Ne olduğu hakkında hiçbir fikrimin olmadığı ama her anımda, nereye gidersem gideyim ne yaparsam yapayım içimde, en derinlerimde taşıdığım bu boşluk hissi, inanın bana çok kötü bir şeydi.

Koca insan olup elime ekmeğimi aldığım, özgürce seyahat edip hayatımı kimseye hesap vermeden yaşamaya başladığım yıllarda küçüleceğine gitgide büyüyor ve acısı cayır cayır canımı yakarken ben daha öfkeli ve daha kontrolcü birine dönüşüyordum.

Böyle böyle gün geldi, canıma tak etti; gözümü kaçırmak yerine diktim iki gözümü o boşluğa, girdim içine oturdum hatta.

Meme ve kucak için ağlayan bebeğin gözünden gördüm dünyayı; karanlık ve korkunçtu. Kucakladım onu, bağrıma bastım bir güzel. Hala da kucaklarım ağladığında.

Özgürlük sadece ekmeğini kazanmakla ya da kimseye hesap vermek zorunda olmadan yaşamakla kazanılmıyormuş.

Hakiki özgürlük sevmeyi öğrendiğinde mümkünmüş meğer.

Bir özgürlük savaşçısıyım bu hayatta; özgürlüğe erişmek için sevmenin ve sevilmenin önündeki engellere meydan okuyan bir savaşçı.

Funda Battle

Şubat 2021 

Fotograf: Tatiana Syrikova

Yaratıcılık hepimizin içinde vardır. Bunu keşfetmek ve potansiyeli ortaya çıkarmak zaman alabilir. Bazen başımızdan geçen bir olay, çevremizdeki insanlar, veya meraklarımız bizi etkileyebilir.

Ben çok meraklı biri olarak küçükken kitapların yanında ansiklopedileri de okuyarak geçirirdim yaz tatillerimi. Oturduğumuz evin arkası çam ormanıydı. Orada su birikintilerinin içinde siyah boncuk gibi dizili yumurtaların siyah balıklara, onların da büyüyüp kurbağalara dönüştüğünü gördüm. Tırtılların yaprakları kemirip şişmanladığını ve koza sarıp uyuduğunu farkettim. Dala takılı bir koza görsem takip ederdim. Çok geçmeden bir gün o kozanın içinden çıkan şahane bir kelebek ile ödüllendirilirdim. Çamların gövdelerindeki yosunlar, köklerinden çıkan mantarlar ilgimi çekerdi. Ormandaki bu uyum ve canlılık çocuk ruhumda derin izler bırakarak ömür boyu sürecek bir hayranlığa dönüştü. Doğanın güzellik ve gizemini keşfederken doğayla bütünleştim. Günlük yaşamın gaileleri arasında doğanın bir parçası olduğumuzu unutuyoruz. Halbuki insanlık gerçeği özgür doğa yaşamıdır.  İnsanın yaşamına renk veren, yaşamı anlamlı kılan ve insanı eylemci yapan doğadır. Eylemin içinde yaratıcılık vardır. Yaratıcılık yenilik getirmektir, değişik fikirlere ve yaşamlara önem vermektir.

İçimdeki yaratıcılığı besleyen ve ortaya çıkarmama vesile olan doğaya olan merakımdır.

Nancy Gönen Çalış

Şubat 2021 

Fotograf: Johannes Plenio

Bir Ekadashi Gününde..

Ayurvedanın sihirli kelimelerinden olan “Ekadashi”yi, güne uyumlu bir metin olarak yeniden hatırlayalım istedik. Keyifli uygulamalar…

Ekadashi orucu, ay döngüsü ile bağlantılıdır. “Ekadashi” on bir anlamına gelir. Ekadashi ay döngüsünün 11. gününde tutulur ve bu nedenle ayda iki kez, 15 günde bir tutulabilir. Ayurveda’da bugün yediklerinizin 3-4 gün içinde zihninizi ve bedeninizi etkileyeceğine inanılır. Yani ay döngüsünün 11. gününde oruç tutarsanız, o gün tükettiğiniz meyve ya da süt, döngünün 14-15. gününde vücudunuzu etkiler. Bu dolunay veya yeni ay gününe denk gelir.

Hayatın üç gunası (nitelik) vardır:

Satva – Saflık ve iyilik hali. Bu nitelik bizi ayakta tutar, karmamızı gerçekleştirmemiz ve sorumluluklarımızı yerine getirmemiz için bize enerji verir. Taze meyve, sebze, süt, pirinç gibi Prana’sı (hayat enerjisi) yüksek besinler tüketmek hayat enerjimizi yükseltir.

Rajas – Tutku ve enerji modu. Soğan, sarımsak veya kırmızı et gibi keskin yiyecekler rajası artırır.

Tamas – Cehalet, donukluk ve hareketsizlik modu. Bu tür yiyecekleri tüketmek uyuşukluğa, tembelliğe ve karanlık hissetmeye yol açar. İşlenmiş gıdalar, abur cuburlar, konserve ve dondurulmuş gıdalar taması arttırır.

Tükettiğimiz her gıdanın zihnimiz üzerinde bir etkisi vardır. Gördüğümüz, yediğimiz ve yaptığımız her şeyin zihin ve beden üzerinde farklı bir etkisi oluşur. Yaşadığımız herşey satvik, rajasik veya tamasik özelliklere sahiptir. Dolunay veya yeni ay günlerinde enerjilerin rajas ve tamas özellikler tarafından yönetildiğine inanılır. Sağlığı korumak, enerjimizi yüksek tutmak için hayatımızda Satva’yı (saflık ve iyilik) yüksek tutmalıyız. Ay döngüsünün 11. gününde oruç tutup sadece Satvik yiyecekleri yeriz ki orucun Satvik etkisi 3-4 gün sonra vücudumuzda etkisini gösterecektir. Böylece ay döngüsünün 15. gününde çevremizdeki rajasik ve tamasik nitelikleri hissetme olasılığımız azalır.

Bu nedenle Rajas ve Tamas nitelikleri beni tembel, açgözlü ve yorgun hissettirdiğinde – sadece satvik yiyecekleri tüketerek kendimi daha iyi hissedebilirim. Ekadashi zamanlarında oruç tutarsak kendimizi daha iyi, enerjik hissedecek ve enerjilerden etkilenmeden hayatımıza devam edebileceğiz.

Hatice Kapudere 

21 Eylül 2022

Fotograf: VD Photography

Manevi, içsel çalışmalar semboller kullanır, sembollerin ardındaki en derindeki mânâ aranır. 

Tüm sıfatları içinde barındıran kozmik zekanın soyut bir sıfatı, kuvveti, somuta indirilerek, farklı öğretilerde de, çeşitli şekil, suret ve sembollerle tasvir edilir. Manevi Hint öğretisinde de kozmik zekanın soyut nitelikleri, güçleri çeşitli şekil ve suretler birçok tanrı ve tanrıçalar şeklinde somutlaştırılır. (Hanuman, Sarasvati, Dhanvantari vb).

Dhanvantari, ayurveda tanrısıdır. Ayurveda ile ilgili bir bilgi paylaşılırken, ayurvedik masaj, karışım vb.işlemler yapılırken, geleneksel öğretide, Dhanvantari  mantrası söylenir. Mantralar, özel ses titreşim, ritmi olan zihni arındırıcı, şifalandırıcı Sanskrit dilinde ilahilerdir.

Tanrıların ilki olan Dhanvantari’ yi içimdeki Öz’le selamlarım. Varoluşun bilgisini aktaran tüm tanrılara selam olsun. Ki onlar; insanların içinden geçtiği yaşlılık, acı, ölüm ve korkuyu ortadan kaldırırlar. Tüm bunları ortadan kaldırmak için elinde özün özü nektarı(amrita içkisi) tutan Vişnu’nun reenkarnasyonu olan Dhanvantari ye selam olsun.

Dhanvantari’ nin ortaya çıkışı ile ilgili birçok meselden biri de şöyledir. Bulanık okyanus, milky ocean, samsara okyanusu, iyi ve kötü nitelikli ışıklı varlıklar, devalar ve asuralar, tarafından alt üst edilmiştir. Cennetteki Vasuki adlı yılan okyanusu karıştırma işine talip olur ve kendini sarsılmaz, sağlam bir şekilde duran Sumeyra dağına sabitler. Sumeyra dağına bağlı  Vasuki, okyanusu karıştırmaya başlar, karıştırdıkça önce zehirler ortaya çıkar. Bu zehir o kadar güçlüdür ki, tüm dünyayı yok edebilecek güçtedir. Siva bu zehri yutmaya gönüllü olur, ancak zehri yutmaz boğazına kadar başında tutar. Vasuki karıştırmaya devam ettikçe zehirden sonra şifacı insanlar, her bir parçası değerli olan hindistan cevizi ağacı, beyaz fil, beyaz inek, ay, Lakshmi ortaya çıkar. Binlerce yıl karıştırıldıktan sonra Ayurveda’nın doğuşunu simgeleyen bir kolunda simyacının havanı, birinde Ayurveda metinleri, birinde ölümsüzlük içkisi Amrita ve insan soyunu kutsayan Dhanvantari ortaya çıkar.

Hikâye şöyle yorumlanabilir . Samsara okyanusundaki dalgalanma, zihindeki iyi kötü düşünceleri, Sumeyra dağı, değişmez, gerçek hakikat bilgisini, Vasuki, farkındalığı (kundalini) temsil eder. Sarsılmaz, değişmez hakikate bağlanarak arınma gerçekleşir. Manevi öğreti önce karanlığı ortaya çıkartır, huzursuzluk yaratır, bu hikayedeki zehirdir, zehri yutar sindirirsen, zihindeki dalgalanmalar, acılar devam eder. Bu zehirle ortaya çıkan huzursuzluklarla yüzleşir, dengeye ulaşırsan manevi öğretinin şifalandırıcı gücünün yansımasını ortaya çıkarabilir, bu yetiyi de tüm evrenin yararına sunabilirsin.

Tüm öğretmenlerime saygı ile…

Nimet Agah 

Mart 2021

Fotograf: Suzy Hazelwood

2021 yılının ilk “Yeni Ay”ı bu sabah itibariye gerçekleşti. Genel olarak toprak ve hava elementi etkisindeki bu YENİAY da kendiniz için yeni bir şeyler yapın. Hemde öyle çoook abartılı şeyler de değil.

Yeni yıla ayurvedik konsültasyon alıp bütün yeme içme, egzersiz, uyku düzeninizi… yani tüm gündelik yaşam biçiminizi kendi kurulumunuza göre yeniden düzenleyerek girmeniz harika olurdu belki, belki de uygulanamayan kararlar listesine yeni bir karın ağrısı olarak eklenirdi.

Yeni yılda daha ayurvedik bir yaşam biçimi denemek fena olmazdı dersen, hiç ayurveda bilgisi istemeyen ama son derece ayurvedik ve de nazik adımlara bir kaç öneri:

✨ Sabah her zamankinden biraz daha erken uyanıp, yatakta biraz vakit geçirip, güzel güzel gerinmek, bedendeki tüm eklemleri hissedip şöyle bir hareket ettirip, 10 kez alabildiğin kadar derin nefesler alıp verebildiğin kadar yavaş vererek bedeni canlandırıp güne başlamak,

✨ Kahvaltıdan önce bir bardak oda sıcaklığında suyu ister içine limon damlatıp ister bir dilim zencefil atıp yudum yudum içmek,

✨ Oturarak, yavaş yavaş, uzun uzun çiğneyerek, başka bir şeyle ilgilenmeden sadece yemek yemek,

✨ Akşam yemeklerini hafif ve güneş batmadan yemek, güneş battıktan sonra sadece su içmek,

✨ Bir bağımlılıklar listesi yapıp hangilerini bırakmaya ya da azaltmaya hazır olduğuna karar verip, denemek

✨ Yatmadan en az yarım saat önce tüm ekranlardan uzaklaşmak, sabahki gibi biraz nefesle ilgilenip öyle yatağa yatmak,

✨ Gün içinde nasıl olduğunu hissetmek, ihtiyaçlarının farkına varıp karşılamak…

✨ Bir de belki kendine şu soruları sormayı hatırlamak;

Oturuşum/duruşum rahat mı?

Omurgamı biraz daha uzatarak oturabilir miyim?

Eklemlerim ne alemde?

Bu yediğim/içtiğim şey bana iyi geliyor mu?

Bu ortamda/sohbette olmaktan hoşnut muyum? 

Bu Yeni Ay da kendinde olanları hatırlamaya ne dersin?

Gamze Polatoğlu Bozacı

Ocak 2021 

Fotograf: Walid Ahmad

Ayurveda’ya göre hayatımızın bir amacı vardır. Bu amaç Yaradan’ı (Kozmik Bilinç) tanımak, idrak etmektir. O’ nunla ilişkimizi anlamak tüm yaşamımızı kökünden etkileyecektir. Bu büyük amaca, yaşamımızın dört temel yönünü dengeleyerek ulaşabiliriz: görev veya doğru eylem olan dharma; maddi başarı veya zenginlik artha; olumlu arzu kama ve manevi kurtuluş moksha. Bunlara, hayatımızdaki dört büyük amaç veya kazanım olan, dört purusarthas denir.

Hayatın tüm bu yönlerinin temeli sağlıktır. Dharma’yı sürdürmek ve kendimize ve başkalarına karşı görev ve sorumluluklarımızı yerine getirmek ancak sağlıklıysak mümkündür. Aynı şekilde, refah yaratmak ve eylemde başarıya ulaşmak için, iyi sağlık olmazsa olmazımızdır.

Yaratıcı ve olumlu arzuya sahip olmak için sağlıklı bir zihne ve bilince, sağlıklı bir bedene ve sağlıklı algıya ihtiyacımız vardır. (Arzu-kama bazen seks olarak tercüme edilir, soy ve aile hayatına atıfta bulunulur. Ancak gerçekte herhangi bir yaratıcı çalışmayı yaratan ve harekete geçiren şey aslında arzunun pozitif enerjisi veya gücüdür. Ve kastedilen de budur.) Ve moksha yani manevi kurtuluş, beden, zihin ve ruhun mükemmel uyumundan başka bir şey değildir. Bu nedenle, hayatta başarı ve tatmin olma olasılığının tamamı sağlığa bağlıdır.

Sağlıklı olma ve kalabilme halimizi devam ettirebilmemiz için iyi beslenme ve iyi alışkanlıkların 

günlük yaşamımızda yer alması çok önemlidir. Yoga ve nefes çalışmaları kuşkusuz sağlığımız için en kritik birkaç alışkanlığın başında gelir.

Ayurvedik Beslenme, sağlığımız, mutluluğumuz, neşemiz, algımız ve yaşam ile uyumumuz açısından müthiş önemlidir. Öğrendiklerimi, derlediklerimi sizlere Devaköy aracılığı ile iletmek hepimize şifa ve yol gösterici olsun.

Öğrendiklerimin ve yaptığım derlemelerin kaynağı; Ferhan Yüksel, Dr. Vasant Lad, Usha Lad

Figen Palanduz

Kasım 2022 

Fotograf: Ella Olsson

Arınma: Temizlenme, saf, arı, katışıksız olma durumudur. Bedenimiz muhteşem bir mekanizmadır ve kendisini temizleme, onarma, yenileme, dengede tutma potansiyeline sahiptir. 

Peki öyleyse neden arınalım?

Diğer soru neden kirleniriz, arınma ihtiyacı hissederiz?

Ayurveda’ya göre doğal halimiz sağlıklı ve mutluluk içinde olmaktır. Ve Ayurveda nasıl sağlıklı ve uzun ömürlü bir yaşam süreceğimizin yolları gösteren 5 bin yıllık kadim bir bilimdir. Bilim ötesidir, kadim öğretidir.

İnsan modern yaşamla doğadan uzaklaştırıldı, beton içinde, uzun saatler oturarak, hazır, paketli gıdaları alelacele tüketerek, yüksek strese maruz kalarak dengesi bozuldu.

Yediğimiz besinler kimyasallar, koruyucular, katkı maddeleriyle ve tarım zehirleriyle kirletildi. 

Soluduğumuz hava, içtiğimiz su, giydiğimiz kıyafetler, makyaj malzemeleri, parfümler vb. hepsi üzerimizde toksik yük bırakıyor. 

Gıda endüstrisi yedikçe yiyeceğimiz, doyma hissini körelten yüksek yağ- tuz- şeker kombinasyonuyla yeme bağımlılığına zemin hazırlıyor. Reklamlar çocuklara fast food ve gazlı-şekerli içeceklere yönlendiriyor.

Yemeğe pek çok anlam yüklüyoruz, üzülünce, öfkeIenince, mutlu olunca, sevgi isteyince yiyoruz. Ve tabiki bunları sindiremiyoruz. Ayurveda ”Ne yediğin değil nasıl sindirdiğin önemlidir.” der. Böyle bakınca elimiz kolumuz bağlı, suç bizim dışımızda ki pek çok şeyde gibi görünse de tabii ki öyle değil. Bu kolaya kaçmak ve konfor alanında yaşamak ve eylemsizlik ve atalettir.

Duygularda toksiktir, keder, öfke, haset, kıskançlık vb. gibi duygular bize kendimizle ilgili mesajlar taşır. Görmezden gelip saklandığında, bastırıldığında, sağlıklı ifade edilmediğinde toksik hale gelirler.

Zihin de düşünce üretir, görevi budur. Zihinsel olarak da arınmak gerekir. Çünkü zihnimiz duygularla bağlantılıdır ve düşünceler duyguları doğurur.

Düşüncelerimiz genellikle olumsuzdur ve olumsuzluk bilinçaltına ulaşır, (kollektif ve bireysel bilinçaltı ile birleşir) tetiklenmeler sonucu pek çok problemle baş etmeye çalışan şaşkın, sersem ve mutsuz insanlara dönüşürüz. Bütün bunlar için arınma çok önemli çünkü parçalara bölünüyoruz, kendimizden, bedenimizden kopuk yaşıyoruz. Arındığımızda, hem bedensel hem ruhsal olarak sağlıklı duruma geliyoruz. Düşüncelerimizi düzenliyoruz, duygularımızı sağlıklı yaşıyoruz tepkisellikten yanıt vermeye evriliyoruz.

Sağlıklı beden daha berrak bir zihin ve duygusal olarak tatmin olmuş psikolojisi rahatlamış bir insan, bütün bir insan haline geliyoruz. Bunun için elimizde çok güzel araçlar var,  birleştiren bütünleştiren Ayurveda ve Yoga var.

Toksik yüklerden arınmak  için bu dönem çok uygun, Ayurveda bu toksinlere “AMA” diyor.  “AMA” bütün hastalıkların ve yaşlılığın sebebi olarak görülüyor. Arınmada  yaptığımız şey  “AMA” yı bedenimizden uzaklaştırmak.

Nasıl Yapalım?

Doğanın ritmi ve döngüsü ile doğa ile uyumlanarak. Kışın uyku, uyuşukluk, atalet, içe dönme, kilo alma, yağlanma dönemindeyiz. Kışın diyet yapılması kesinlikle uygun değildir.   Ayurveda’ ya göre tıpkı dağın başındaki karlar gibi “KAPHA” birikiyor. İlkbahara geldiğimizde kışın uykusunu, ağırlığını, ataletini atarak bedenimiz yeniye bahara hazırlanıyor .

Baharda bu karlar eridiğinde gribal enfeksiyonlar, nezle vs. mukus bedenden atılmaya çalışıyor ve arınma ile bu mukusu bedenden sağlıklı bir şekilde hasta olmadan uzaklaştırmaya çalışıyoruz.

Yılda 2 kere arınıyoruz, yaz ve kış arınma için uygun değil fakat yazın sıcağın hararetini atmak için sonbaharda, kışın ağırlığını atmak için ilkbaharda arınma yapıyoruz.

Bedeni fabrika ayarlarına geri döndürmek, iyilik haline geri getirmek için yaparız. Çünkü gerçek doğal halimiz iyilik ve esenlik halidir. Bütünsel olarak arınıyoruz, çevresel, bedensel, duygusal ve zihinsel olarak.

Çevremizi temizliyor, evimizi arındırıyoruz. Bildiğimiz bahar temizliği, köşe bucak temizliyoruz. Fazlalıkları, gereksiz eşyaları, kırık çatlak olanları atmak, kullanmadıklarımızı  ihtiyaç sahiplerine dağıtmak, çekmeceleri, düzenlemek, lazım olursa diye tuttuklarımızı, kilo verince giyeriz diye sakladıklarımızdan kurtulmak gibi.

Duygusal olarak duyguların farkına varmak uygun şekilde salınımı yapmak, duygu regülasyonu yapmak, ifade etmek, kurban psikolojisinden çıkmak, baş edemediğimizde  destek almak gibi.

Ruhumuza iyi gelen yoga meditasyon, namaz, dua… Neyse ihtiyacın olan onu yapmak, şükretmek,  elindekilerin, sahip olduklarının kıymetini bilmek.

Bedensel olarak hayvansal gıda tüketmemek şekerden, undan uzak durmak. Meyveler besler, sebzeler arındırır. Bu nedenle önce sebzelerle besleniyoruz bir süre. Sebzelerin yerel, taze olması, ocak üstünde  (fırında değil, agni için) sotelenerek  pişirilmesi önemlidir.

Çim suyu, sebze suları, filizlenmiş tohumlar tüketilmeli. Bunların nasıl yapılacağı ile bilgilere,  Deva Köyü takip ederek ulaşabilirsiniz.

Çiğ kuruyemişleri lektinden arındırmak için bir gece önceden suda bekletmek, ayrıca   baklagilleri koruyan ve sindirim için zor olan fitik asiti uzaklaştırmak için baklagilleri 24-48 saat yoğurt suyuyla bekletmek, ıslatmak gerekir.

Yemeklerin taze pişmiş olması, yaparken meditasyon halinde, olumlu ruh haliyle yapmak, yemeğin önümüze gelene kadar nerelerden geçtiğini hatırlamak, emeği geçenlere kalpten teşekkür etmek çok önemlidir.

Yemek yemek meditasyondur, yerken sessiz sakin bir şekilde yemek, öfkeliyken, üzgünken  yemek yememek. Çünkü bunları da yiyorsun duyguları da yiyorsun ve sindiremiyorsun. Ayurveda; “Ne yediğin  değil neyi sindirdiğin önemlidir ” der.

Sabah erken kalkmak, gün doğmadan ve gün batarken yavru güneşe bakmak sirkadiyen ritim için gerekli.

Gece karanlıkta uyumak melatonin için önemli ve gece 23’ te yatakta olmak telefon-tablet vs. odanın dışına koymak gerekir.

Yürüyüş yapmak özellikle ilkbaharda çok önemlidir.

Sürekli enerjinizi emen, şikayet eden insanlarla aranıza mesafe koymak, zorunlu bir ilişki ise bu zor ve yıpratıcıdır ve sınır gereklidir. Tüm bunları yaparken kendine nazik ve şefkatli olmak süreci kolaylaştırır.

Zihnimizi temiz tutmak. Zihin düşünce üretir ve  her düşünceye takılmamak, yargıdan,  dogmadan, sabit fikirlilikten uzak olmak, sorgulamak, esnek olmak, körü körüne birine bir ideale bağlanmamak, zihin sağlığı açısından gereklidir. Rüya günlüğü tutmak meditasyon yapmak da arınmak için çok önemlidir. Teşekkürler.

Semiye Ontaş 

Nisan 2021 

Fotograf: Alina Vilchenko

Ayurveda, Modern Tıpla Aynı mı? Aykırı mı?  

Tıp doktoruyum. Ayurveda kelimesini ilk kez mezuniyet yılım sonrası, yani 1987’de duymuştum. Yurtdışında okuyan bir arkadaşımın aldığı dersler arasındaydı. Bana nabızdan tanı koyma vs anlattığında,bir iki uygulamayı da üstümde yapınca sanırım ilk çarpılıp kalmam da o yıllara denk gelir. Sonra uzun yıllar sadece belleğimde ad ve merak olarak kalmaya da devam etmişti. Ta ki bir iyi bilenden ders almaya karar verene kadar. Siz ona kısaca FY diyebilirsiniz. Dersleri dinledikçe kafamın önce karışıp, sonra netleştiğini açıkça söyleyebilirim. Ayurveda nedir diye sorarsanız, bilinen tanımı dışında şunu derim: Koruyucu hekimliğin dibidir!

Çok kısaca koruyucu hekimlik; bir hastalığın oluşmasındaki kişisel, çevresel ve dönemsel bozulmaları gözlemleyerek, hastalığın oluşmasını, oluşursa da hafif ve geçici süreç izlemesini sağlama çabalarıdır diyebiliriz. Şöyle örnek vereyim; X kişi sürekli tuzlu ve ağır gıdalar tüketiyor, sürekli atıl bir yaşamı tercih ediyor, yoğun sigara tüketiyor ise, bu kişinin ileride kalp damar hastalıkları başta olmak üzere pek çok hastalığa, başka kişilere göre daha fazla yakalanma olasılığının olduğunu öngörebiliriz .Buna göre de kişinin örneğin bir kalp krizi geçirmesini engellemek üzere tıbbi olarak ilaç ve yaşam tarzı değişiklikleri ile müdahale ederiz. Bunun için de önce kişinin detaylı bir özyaşam öyküsünü dinler, alışkanlıklarını, nasıl yaşadığını dinler bir takım tetkik ve belki görüntüleme yöntemleri ile, olası kalp krizi riskini istatistik veriye dökebiliriz. Sonrasında da belki ilaç belki günlük değişikliklerle kişiyi izlemeye alıp durumu gözleriz. Böylelikle X’in hastalanmasını,hastalanırsa bir sekel bırakmasını ya da yaşam kaybını  engellemeye çalışırız. Tüm bunlar yolunda gitmez ise artık X bir kardiyolog ya da kalp damar cerrahının önüne gelecektir. Peki  size bu süreç acaba hiç tanıdık geldi mi?? Bir Ayurveda danışmanı ya da hekimi sizce önüne gelen danışanla ne yapmaktadır?

Ayurveda, modern tıptan ayrı ya da aykırı bir şey değildir. Tamamen benzer ve kardeştir. Modern Batılı tıp daha fazla kanıta dayalı sistem yani tetkik görüntüleme vb üzerinden gider. Daha fazla medikasyon ve müdahale ile tedaviyi dener. Ayurveda da bu noktalara getirmeden kişinin kendi içindeki yaşam gücünü aktive edip yanlışlarını düzelterek hastalığı engellemeye çalışır. Ya da hastalığın ilk evrelerinde  ilerlemeden tedavisini sağlamaya çalışır. Genetik hastalıklar her ikisinin de tedavide zorlandığı alanlardır. Yine örnek vereyim;bir onkocerrah önüne gelen barsağı tıkanmış kolon kanseri hastasını opere eder ve sonrası tedaviye gönderir. Bir ayurvedist o kişinin önüne geldiği anda iyi bir danışmanlıkla ileride olabilecek hastalık risklerini en başından düzeltmeye, bozulan sistemi onarmaya çalışır. Cerrahın önüne gitmesini sağlamak için bir takım düzenlemeler ve terapiler yapar. Ama eğer hastalık anadan babadan alınan genlerle ortaya çıkma eğiliminde ise buna iki taraf da bir şey yapamayabilir.

Ben her iki yandanım. Ne diplomasını taşıdığım alanı, ne de yürekten bağlı olduğum alanı birbirinden ayırırım. Kardeşlik bir tarafın elindeki azaldığında öbüründen vermektir.Biri yorulduğunda öbürünün desteklemesidir. Nedeni çözmediğiniz her şey dönüp dolaşıp önünüze yine gelecektir. Denge her iki kefeye eşit taş koymakla sağlanır. Yoksa düşersiniz o köprüden. Başlıktaki soruya dönüyorum; ben bulamadım.Dil farklı, yol aynı.İçinizdeki sen’i korumak için bilginin “bir” olduğu da ..

Tıbbın atası Hipokrat’ın iki sözü ile bitirmek isterim.

“Önce söz,sonra ot,sonra bıçak“

“Hastalıklar için iki şeyi alışkanlık haline getir,yardım et veya en azından zararlı olanı yapma“

                      

Dr Ferah Temiz 

Şubat 2021 

Fotograf: Nataliya Vaitkevich

‘Kuşdili’ olarak da bilinen biberiyenin ekonomik olarak değerlendirilen kısımları yaprakları, çiçekleridir.  

Biberiye uçucu yağı özellikle parfüm, kozmetik ve aromaterapide çok değerlidir. Biberiye uçucu yağından cilt bakım kremleri ve losyonları hazırlanır. Doğal parfüm yapımında diğer uçucu yağlarla karıştırılır. Dinlendirici, sakinleştirici ve kas gevşetici aromatik banyo sularına, selülit ve karın çatlaklarını önleyici masaj yağlarına, nefes açıcı ve ağız kokusunu giderici ağız sularına katılır. Biberiye suyunun antiseptik ve ciltte kan dolaşımını hızlandırıcı etkisi vardır; bu nedenle özellikle yağlı ciltlerde saç kepeklenmesini ve dökülmesini engeller. Biberiyenin taze ya da kurutulmuş yaprakları koku ve tat vermek amacıyla et, balık, sebze yemeklerine ve çorbalara katılır. Eski Yunanistan’da biberiyenin hafızayı güçlendirdiği ve yenilediğine inanıldığından, hafızası zayıf olan insanlar başlarında biberiye tacı ile dolaştıkları söylenir. Biberiye içerisinde bulunan karnosik asit beyni serbest radikallere karşı koruduğu ve bu nedenle Alzheimer hastalığı tedavisinde kullanılabileceği rapor edilmektedir. Biberiye antioksidanları başta Omega yağ asitlerince zengin bitkisel yağlar olmak üzere raf ömrü kısa olan gıda ürünlerinin bozulmasını engellemek amacıyla kullanılmaktadır. Roma da sadakatin simgesi olarak bilinir.

Biberiye tipik bir Akdeniz bitkisidir. Sıcağı ve güneşi çok sever, ancak kış mevsiminin aşırı soğuklarına karşı çok duyarlıdır. Bu nedenle fazla yüksek rakımlarda yetişmez, rakım arttıkça ve denizden uzaklaştıkça biberiyede uçucu yağ oranı azalır. 

Biberiye çok yıllık çalı formunda bir bitki olduğundan her 10-12 yılda bir toprak yüzeyinin 5 cm yukarısından budanarak gençleştirilir. Biberiye uçucu yağının güçlü anti mikrobiyal ve repellent etkisi olması nedeniyle, biberiye hastalıklara ve zararlılara karşı oldukça dirençli bir bitkidir. 

Tedavide yaprakları (Rosmarini folium) kullanılır. Çiçek açma zamanında topraküstü aksamı toplanır. Kuruduktan sonra yaprakları ayıklanır.  

Hoş kokusundan faydalanmak için kuru dallarını yakarak tütsü olarak değerlendirilebilir.

Antioksidan ve antienflamatuar özelliklidir. Antifungal etkisiyle Candida mantarına karşı etkili olduğu belirtilmiştir. Hazımsızlık, konsantrasyon kaybı, şişkinlik, baş ağrısı, solunum yolu iltihapları ve mide kramplarında da kullanılır.

Uçucu yağı hafızayı güçlendirir. 

Biberiye çayı son dönemde popülerliği artan bitki çaylarından biridir.  Sindirimden hafızaya, baş ağrısından regl ağrılarına birçok şeye iyi gelen biberiye çayının faydaları; taze ya da  kurutulmuş  biberiyeyi  çayı 5 dakikada hazır olur. İşte biberiye çayının tarifi,

Biberiye çayı yapmak için gereken malzemeler:

1 su bardağı içme suyu
1 tatlı kaşığı biberiye

Suyu kaynatıp bardağa alın. İçine bir tatlı kaşığı biberiye eklenir. Ağzı kapalı bir halde 5 dakika kadar demlenmesi için beklenir, sonra süzüp bardağa alınır.

Eğer biberiye çayının tadı size acı geliyorsa içine bir tatlı kaşığı bal da eklenebilir.

Biberiye çayının lezzetini artırmak istiyorsanız içine lavanta ve dağ kekiği de ilave edebilirsiniz.

Biberiye çayını bol miktarda yapıp saçınızı yıkadıktan sonra durulama suyu olarak da kullanabilirsiniz.  Biberiye çayı saçınızın uzamasını kolaylaştıracaktır.

BİBERİYENİN YAN ETKİLERİ

Biberiyenin yüksek dozda kullanımı toksit etki yapabilir. Kansızlık varsa ve demir takviyesi alınıyorsa biberiye kullanılmamalıdır. Hassas ciltlerde irritasyona sebep olur. Hamile ve emzirenler kullanmamalıdır. Her şeyin olduğu gibi biberiye çayının aşırı tüketiminin de vücuda bazı zararları bulunabilir. 

Biberiye çayı fazla tüketilirse zehirlenme riski olabilir. Epilepsi krizlerini tetikleme riski olan biberiye çayını, bu hastalığa sahip olanların tüketmesi önerilmez.  Biberiye çayının kan dolaşımı artırıcı özelliği de bulunuyor. Bu sebeple yüksek tansiyonu olan kişilerin de doktor kontrolünde tüketmesi gerekir. 

Sema KIRLIOĞLU (Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Teknikeri) 

Aralık 2020

Fotograf: Vanessa Loring